14:21 (23.08.2024)
150
Kanadadagi Kalgari universiteti olimlari ota-onalarning smartfondan foydalanishi va farzandlarining ruhiy salomatligi o‘rtasida salbiy bog‘liqlik borligini aniqladi. Tadqiqot natijalari JAMA Network Open jurnalida chop etildi.
Tahlil qilish uchun guruhi tomonidan mingdan ortiq kanadalik bolalarning 2020-yildan 2022-yilgacha yig‘ilgan ma’lumotlari o‘rgandi. Bolalardan ota-onalarining smartfonlardan foydalanishini qanday qabul qilishlari va g‘azablanish hissi bor-yo‘qligi so‘ralgan. Bolalarda tashvish, depressiya va boshqa ruhiy kasalliklar belgilari ham tekshirildi.
Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, ota-onasi smartfonda ko‘p vaqt o‘tkazadigan 9 yoshdan 11 yoshgacha bo‘lgan bolalarda tashvish, giperaktivlik va e’tibor yetishmasligi muammolari ko‘proq uchraydi. Bu ta’sir "texnoferensiya" deb nomlandi, bu texnologiyaning tarbiya jarayonlariga aralashuvini anglatadi.
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, bolalarda tashvishlanish darajasining oshishi ular ota-onalarini smartfonlarga haddan tashqari bog‘langan deb hisoblashlari bilan bog‘liq. Bu bolalarda e’tiborsizlik muammolari ko‘proq uchraydi va bolada giperaktivlik belgilari namoyon bo‘ladi.
Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, 9-11 yosh miya rivojlanishi uchun sezgir davr bo‘lib, bu vaqtda ota-onalarning xatti-harakatlarining ta’siri ayniqsa muhimdir. Biroq, ta’sirning aniq yo‘nalishi noma’lumligicha qolmoqda: ota-onalarning xatti-harakati bolalarda ruhiy muammolarni keltirib chiqaradimi yoki ota-onalarning o‘zlari tarbiyalashdagi qiyinchiliklar tufayli smartfonlarga murojaat qilishadimi.