14:21 (23.08.2024)
138
Канададаги Калгари университети олимлари ота-оналарнинг смартфондан фойдаланиши ва фарзандларининг руҳий саломатлиги ўртасида салбий боғлиқлик борлигини аниқлади. Тадқиқот натижалари JAMA Network Open журналида чоп этилди.
Таҳлил қилиш учун гуруҳи томонидан мингдан ортиқ канадалик болаларнинг 2020 йилдан 2022 йилгача йиғилган маълумотлари ўрганди. Болалардан ота-оналарининг смартфонлардан фойдаланишини қандай қабул қилишлари ва ғазабланиш ҳисси бор-йўқлиги сўралган. Болаларда ташвиш, депрессия ва бошқа руҳий касалликлар белгилари ҳам текширилди.
Тадқиқот шуни кўрсатдики, ота-онаси смартфонда кўп вақт ўтказадиган 9 ёшдан 11 ёшгача бўлган болаларда ташвиш, гиперактивлик ва эътибор етишмаслиги муаммолари кўпроқ учрайди. Бу таъсир "техноференция" деб номланди, бу технологиянинг тарбия жараёнларига аралашувини англатади.
Натижалар шуни кўрсатдики, болаларда ташвишланиш даражасининг ошиши улар ота-оналарини смартфонларга ҳаддан ташқари боғланган деб ҳисоблашлари билан боғлиқ. Бу болаларда эътиборсизлик муаммолари кўпроқ учрайди ва болада гиперактивлик белгилари намоён бўлади.
Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, 9-11 ёш мия ривожланиши учун сезгир давр бўлиб, бу вақтда ота-оналарнинг хатти-ҳаракатларининг таъсири айниқса муҳимдир. Бироқ, таъсирнинг аниқ йўналиши номаълумлигича қолмоқда: ота-оналарнинг хатти-ҳаракати болаларда руҳий муаммоларни келтириб чиқарадими ёки ота-оналарнинг ўзлари тарбиялашдаги қийинчиликлар туфайли смартфонларга мурожаат қилишадими.