Янгиликлар

not found

DMED — шаффоф рецепт, ишончли назорат

DMED — бу Ўзбекистоннинг давлат рақамли тиббиёт тизими бўлиб, тиббий маълумотларни электрон ҳисобга олиш, шифокорга ёзилиш ва дори-дармонларни тайинлаш учун мўлжалланган. Платформа беморлар, шифокорлар ва дорихоналарни ягона рақамли муҳитда бирлаштиради ҳамда қоғоз тиббий ҳужжатларни босқичма-босқич ўрнини босмоқда. Тизим давлат тиббиёт муассасаларида қўлланилади ва бутун мамлакат бўйлаб навбатма-навбат жорий этилмоқда. DMED (Digital Medicine)— бу соғлиқни сақлашнинг ягона маълумотлар базаси бўлиб, унда:???? беморнинг электрон тиббий картаси сақланади;???? шифокорга ташрифлар ва таҳлил натижалари қайд этилади;???? лектрон рецептлар расмийлаштирилади;???? дорихоналарда дори воситаларининг берилиши назорат қилинади. Бемор учун DMED — бу шифокорга ёзилиш, тайинловларни кўриш ва қоғоз рецептсиз дори олиш имконини берувчи иловадир. Тизимнинг асосий функцияларидан бири — электрон рецептдир. Бу қандай ишлайди: 1. Шифокор DMED тизимида дори воситасини халқаро патентланмаган ном (ХПН) бўйича белгилайди. 2. Бемор иловада QR-кодли электрон рецептни олади. 3. Дорихонада QR-код сканер қилинади ва дори беморнинг ЖШШИРига боғланган ҳолда берилади. 4. Зарурат бўлса, рецептни чоп этиш мумкин. Электрон рецепт антибиотиклар, антибактериал ва гормонал препаратлар, шунингдек тасдиқланган рўйхатларга киритилган бошқа дори воситалари учун мажбурий ҳисобланади. Телефон бўлмаса, дори олиш мумкинми? Ҳа. Агар бемор QR-кодни кўрсата олмаса (масалан, телефони ўчиб қолган бўлса), фармацевт шахсни тасдиқловчи ҳужжат орқали тизимдан тайинловни текшириши мумкин.Қоғоз рецептларга фақат фавқулодда ҳолатларда ёки техник носозликлар вақтида рухсат этилади. DMED рақамли тизими қуйидаги мақсадларга хизмат қилади:▫️ тиббиётни электрон форматга ўтказиш;▫️ поликлиникалардаги навбатларни қисқартириш;▫️ дори воситаларини тайинлаш ва муомаласини назорат қилиш;▫️ хатолар ва сохта рецептлар сонини камайтириш;▫️ беморларга ўз тиббий тарихига қулай кириш имконини яратиш.

  • 27 Февраль, 12:31
  • Батафсил
not found

Дунёда эшитиш муаммоси: аҳвол ва статистика

Дунё аҳолисининг 5 % дан ортиғи, яъни 430 миллион одам (шу жумладан 34 миллион бола), эшитиш қобилиятининг пасайиши туфайли қийинчиликларга дуч келмоқда. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти тахминларига кўра, 2050 йилга келиб деярли 2,5 миллиард одам эшитиш йўқолиши билан оғриши мумкин, шу жумладан 700 миллион одамда ногиронлик даражасидаги эшитиш йўқолиши кузатилади.  ЖССТ статистикасига кўра, даволанмаган эшитиш қобилиятининг йўқолиши касаллиги глобал иқтисодиётга йилига қарийб бир триллион АҚШ долларига тушади. Бундан ташқари, аудио қурилмалардан хавфсиз фойдаланмаслик туфайли олдини олиш мумкин бўлган эшитиш қобилиятининг йўқолиши эҳтимоли бир миллиарддан ортиқ ёшларга таҳдид солмоқда. Эшитиш қобилиятини йўқолиши деганда, қулоқнинг тўғри қисмида 35 десибел (дБ) ёки ундан юқори эшитиш қобилиятининг йўқолиши тушунилади.  60 ёшдан юқори дунё аҳолисининг тўртдан бири бу муаммога дуч келади.  Эшитиш қобилиятининг пасайиши иккала қулоқда ҳам эшитиш чегараси 20 дБ дан кам бўлганда ташхисланади ва енгил, ўртача, ўртача оғир, оғир ёки ўта оғир деб таснифланади.  Эшитиш йўқолиши ва қулоқ касалликларини олдини олишда эрта ташхис жуда муҳим. Юқори хавф гуруҳлари:  - Янги туғилган чақалоқлар ва бир ёшгача бўлган болалар; - Мактабгача ва мактаб ёшидаги болалар; - касби туфайли шовқин ёки ототоксик моддалар таъсирига дучор бўлган ҳар қандай шахс (шу жумладан, ототоксик дориларни қабул қилувчи беморлар); - Қариялар.  Эшитиш йўқолиши – дунё миқёсидаги жиддий муаммо. Эрта ташхис, профилактика ва самарали реабилитация орқали инсонлар ҳаётини яхшилаш, иқтисодий зарарни камайтириш ва жамиятда тенг имкониятлар яратиш мумкин. Ҳар биримиз бу масалани жиддий қабул қилишимиз ва, айниқса, болалар ва ёшларни ҳимоя қилиш йўлида ҳаракат қилишимиз керак.

  • 26 Февраль, 15:00
  • Батафсил
not found

Олимлар грипп, ковид ва ҳатто аллергияга қарши ягона универсал вакцина ишлаб чиқди

Америкалик олимлар гриппнинг барча турлари, шамоллаш, ўпка бактериал инфекциялари ва ҳатто айрим аллергия турларидан ҳимоя қилиш имконига эга бўлиши мумкин бўлган янги бурун спрейи шаклидаги вакцинани ишлаб чиқди. Stanford University тадқиқотчилари универсал вакцинани аллақачон ҳайвонларда синовдан ўтказган ва яқин вақтда инсонлар иштирокидаги синовларни бошлашни режалаштирмоқда. Ушбу янгилик тиббиёт оламида сўнгги 200 йил давомида вакциналар яратилиш тамойилини бутунлай ўзгартириб юбориши мумкин бўлган кескин бурилиш сифатида баҳоланмоқда. Анъанавий вакциналар иммун тизимини муайян бир инфекцияга қарши курашишга “ўргатади”, масалан, қизамиқ ёки гриппга қарши эмлаш фақат битта вирусдан ҳимоя қилади. Science журналида баён этилган янги усул эса иммунитетни "ўргатишни" талаб қилмайди, бунинг ўрнига вакцина иммун ҳужайралари ўртасидаги ахборот алмашинуви механизмларини тақлид қилади. Бурун спрейи кўринишидаги вакцина ўпкадаги макрофаг деб аталувчи оқ қон ҳужайраларини доимий шай ҳолатга келтириб қўяди. Натижада, организмга қандай инфекция киришга уринмасин, иммунитет тизими уни дарҳол қайтаришга тайёр туради. Ҳайвонлар устида ўтказилган тажрибаларда вакцина тахминан уч ой давомида таъсир кўрсатган ва ўпкага кириб келаётган вируслар миқдорини 100 дан 1000 бараварга камайтирган. Грипп вируслари ва коронавируслардан ташқари, вакцина шунингдек икки бактерияга — Staphylococcus aureus ва Acinetobacter baumannii қарши ҳам ҳимоя қилади. Ушбу бактериялар шифохона ичида юқадиган инфекцияларни келтириб чиқаради. Микробиология ва иммунология профессори Бали Пулендраннинг сўзларига кўра, вакцина кенг қамровли иммун жавобни юзага келтиради ва аллергик реакцияларни, жумладан чанг таъсирида келиб чиқадиган астмани ҳам камайтириши мумкин. Ҳозирча инсон организми янги вакцинага қандай жавоб қайтариши ва иммун тизими қанча вақт давомида юқори тайёргарлик ҳолатида сақланиши номаълум. Агар инсонларда ўтказиладиган клиник синовлар ҳам муваффақиятли якунланса, ишланма пандемиялар ёки мавсумий респиратор касалликлар авж олишининг дастлабки босқичларида қўлланилиши мумкин. Бу вирусли касалликлар оғир кечишини олдини олади, шунингдек тезроқ соғайишга ёрдам беради.

  • 26 Февраль, 09:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech