Янгиликлар

not found

Ибупрофенни бўғим оғриқларида узоқ муддат қўллаш хавфли бўлиши мумкин

Бўғим оғриқларидан азият чекаётган миллионлаб инсонлар ибупрофенни узоқ муддат қўллаш учун хавфсиз восита деб ҳисоблаб, уни мунтазам қабул қилади. Бироқ ушбу дори воситасини тез-тез ва назоратсиз истеъмол қилиш жиддий асоратларга, жумладан ошқозондан қон кетиши, буйраклар шикастланиши ҳамда юрак-қон томир тизими билан боғлиқ муаммолар хавфининг ортишига олиб келиши мумкин. Бу ҳақда таянч-ҳаракат тизими касалликлари бўйича мутахассис Энтони Пол Смит маълум қилди.Мутахассиснинг таъкидлашича, ибупрофен касаллик аломатларини қисқа муддатга енгиллаштириши ва ҳаракатчанликни яхшилаши мумкин. Бироқ препарат тоғай тўқимасининг емирилиши, суяклардаги ўзгаришлар ва бўғимлардаги сурункали яллиғланиш жараёнларини тўхтатмайди. Препаратни узоқ муддат қабул қилиш билан боғлиқ энг катта хавфлардан бири унинг ошқозон-ичак тизимига салбий таъсиридир. Ибупрофен ошқозон шиллиқ қаватини шикастлаб, яралар пайдо бўлиши ва ички қон кетиши хавфини ошириши мумкин. Айниқса, дорини юқори дозаларда — суткасига 2400 миллиграмм ва ундан ортиқ миқдорда мунтазам қабул қилиш хавфли ҳисобланади. Яна бир жиддий хавф буйраклар билан боғлиқ. Ностероид яллиғланишга қарши препаратлар буйракларда меъёрий қон айланишини таъминлашга ёрдам берувчи моддалар ишлаб чиқарилишини камайтиради. Натижада буйрак фаолияти ёмонлашиши мумкин. Бу хавф айниқса буйракнинг сурункали касалликлари, юрак-қон томир хасталиклари мавжуд бўлган ёки организми сувсизланган инсонларда юқори бўлади. Бундан ташқари, ибупрофенни узоқ муддат қўллаш қон босимининг кўтарилиши, организмда суюқлик ушланиб қолиши (шишлар) ва айрим юрак-қон томир асоратлари хавфининг ортиши билан ҳам боғлиқ. Кекса ёшдаги инсонларда хавф янада юқори бўлиши мумкин. Чунки улар кўпинча бир вақтнинг ўзида бир нечта дори воситаларини қабул қилади. Ибупрофен эса қон босимини туширувчи дорилар, антикоагулянтлар (қонни суюлтирувчи воситалар), антидепрессантлар ҳамда диабетни даволашда қўлланиладиган айрим препаратлар билан ўзаро таъсирга киришиши мумкин. Шу билан бирга, мутахассис ибупрофеннинг ўзи хавфли дори эмаслигини таъкидлайди. Ундан қисқа муддат давомида ва минимал самарали дозада фойдаланиш кўп ҳолатларда фойда келтиради. Асосий муаммо препаратнинг шифокор маслаҳатисиз, ўзбошимчалик билан мунтазам қабул қилиниши билан боғлиқ. Мутахассис жисмоний фаолликни ошириш, ортиқча вазндан халос бўлиш ва физиотерапия машғулотларини тавсия этади. Шунингдек, иссиқлик муолажалари, қулай пойабзал кийиш, кун давомида жисмоний юкламани тўғри тақсимлаш ҳамда маҳаллий қўлланиладиган яллиғланишга қарши геллардан фойдаланиш ҳам самарали бўлиши мумкин. Бундай геллар таблеткаларга нисбатан бутун организмга камроқ ножўя таъсир кўрсатади.

  • 12 Июнь, 09:00
  • Батафсил
not found

Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасини тўлашнинг янги тартиби жорий этилади

2026 йил 1 июлдан бошлаб Ўзбекистонда вақтча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасини тайинлаш ва тўлашнинг янги тартиби амал қила бошлайди. Янги тартибга кўра, вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси нафақат иш берувчи, балки Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси томонидан ҳам тўланади. Белгиланишича, бир календарь йилидаги меҳнатга лаёқатсизлик даврининг дастлабки 5 куни учун тўлов иш берувчи томонидан амалга оширилади. 6-кундан бошлаб эса нафақа Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси маблағлари ҳисобидан тўланади. Нафақа камида 6 ойлик суғурта стажига эга бўлган суғурталанган шахсларга тайинланади. Унинг миқдори суғурта стажига қараб белгиланади: 6 ойдан 8 йилгача суғурта стажига эга шахсларга — ўртача ойлик иш ҳақининг 60 фоизи; 8 йилдан ортиқ стажга эга шахсларга — ўртача ойлик иш ҳақининг 80 фоизи тўланади. Шунингдек, I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар, қарамоғида 18 ёшга тўлмаган тўрт нафар ёки ундан ортиқ фарзанди бор фуқаролар ҳамда фарзандларидан камида бири ногиронлиги бўлган шахслар учун стаж коэффициенти 20 фоизга оширилади. Нафақани ҳисоблашда ўртача ойлик иш ҳақининг меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 10 бараваригача бўлган қисми инобатга олинади. Янги тартибга мувофиқ, йил давомида меҳнатга лаёқатсизлик кунлари 77 кундан ошса, стаж коэффициенти 10 фоиз бандига камайтирилади. Нафақа эса календарь йили мобайнида жами 182 кунгача бўлган касаллик даври учун тўланади. Фарзанд парвариши билан боғлиқ ҳолатларда ҳам қўшимча имтиёзлар назарда тутилган. Хусусан, 14 ёшгача бўлган фарзандни парваришлаш учун берилган меҳнатга лаёқатсизлик варақаси бўйича қўшимча 20 календарь кун, 16 ёшгача ногиронлиги бўлган фарзандни парваришлаш учун берилган варақа бўйича эса қўшимча 40 календарь кун учун нафақа Жамғарма томонидан тўланади. Нафақаларни молиялаштириш муддатлари ҳам белгиланган. Ойнинг 1–15 саналари оралиғида тайинланган нафақалар шу ойнинг 25 санасига қадар, 16–31 саналари оралиғида тайинланганлари эса кейинги ойнинг 10 санасига қадар тўлаб берилади.

  • 11 Июнь, 09:09
  • Батафсил
not found

Фармацевтика корхоналарини GxP талабларига мувофиқлиги бўйича инспекциядан ўтказиш хизматлари учун тўлов миқдорини белгилаш тартиби тасдиқланди

Адлия вазирлигида Зарур амалиётлар (GxP) талабларига мувофиқлиги юзасидан фармацевтик инспекциядан ўтказиш бўйича кўрсатиладиган хизматлар учун тўловлар миқдорини аниқлаш тартиби давлат рўйхатидан ўтказилди (рўйхат рақами 3847, 2026 йил 4 июнь). Маълумки, Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 18-сентабрдаги 788-сон қарорида фармацевтик инспекцияларни ўтказиш билан боғлиқ ишларга ҳақ тўлаш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилиши белгиланган. Идоравий ҳужжат билан эса айнан ушбу турдаги тўловлар миқдорларини аниқлаш тартиби белгилаб берилди.Ҳужжатга кўра, тўловлар фармацевтик инспекция ўтказиш учун меҳнат вақти нормаси (соатларда) ва дори воситалари коэффициентидан иборат бўлади.Ҳужжатни қайта ишлаш жараёнида манфаатдор идоралар билан келишиш ҳамда кўплаб муҳокамалар натижасида тўловлар миқдорлари амалдагисидан сезиларли даражада камайтирилди.Масалан, айрим тўловлар маҳаллий корхоналар учун 38 млн сўмгача, хорижий корхоналар учун 103 млн сўмгача арзонлашди.Мисол учун: ➖ Зарур фармацевтика (дорихона) амалиёти (GPP) бўйича – 15 фоизга; ➖ Зарур клиника амалиёти (GCP) бўйича 27 фоизга; ➖ Зарур лаборатория амалиёти (GLP) бўйича 38 фоизга; ➖ Зарур дистрибьюторлик амалиёти (GDP) бўйича 33 фоизга арзонлашди.Шунингдек, инспекция назорати (даврий) учун тўловлар фармацевтик инспекция учун белгиланган тўловларнинг учдан бир қисми миқдорида тўланиши белгиланди.

  • 9 Июнь, 16:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech