Yangiliklar

not found

Ibuprofenni bo‘g‘im og‘riqlarida uzoq muddat qo‘llash xavfli bo‘lishi mumkin

Bo‘g‘im og‘riqlaridan aziyat chekayotgan millionlab insonlar ibuprofenni uzoq muddat qo‘llash uchun xavfsiz vosita deb hisoblab, uni muntazam qabul qiladi. Biroq ushbu dori vositasini tez-tez va nazoratsiz iste’mol qilish jiddiy asoratlarga, jumladan oshqozondan qon ketishi, buyraklar shikastlanishi hamda yurak-qon tomir tizimi bilan bog‘liq muammolar xavfining ortishiga olib kelishi mumkin. Bu haqda tayanch-harakat tizimi kasalliklari bo‘yicha mutaxassis Entoni Pol Smit ma’lum qildi.Mutaxassisning ta’kidlashicha, ibuprofen kasallik alomatlarini qisqa muddatga yengillashtirishi va harakatchanlikni yaxshilashi mumkin. Biroq preparat tog‘ay to‘qimasining yemirilishi, suyaklardagi o‘zgarishlar va bo‘g‘imlardagi surunkali yallig‘lanish jarayonlarini to‘xtatmaydi. Preparatni uzoq muddat qabul qilish bilan bog‘liq eng katta xavflardan biri uning oshqozon-ichak tizimiga salbiy ta’siridir. Ibuprofen oshqozon shilliq qavatini shikastlab, yaralar paydo bo‘lishi va ichki qon ketishi xavfini oshirishi mumkin. Ayniqsa, dorini yuqori dozalarda — sutkasiga 2400 milligramm va undan ortiq miqdorda muntazam qabul qilish xavfli hisoblanadi. Yana bir jiddiy xavf buyraklar bilan bog‘liq. Nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar buyraklarda meyoriy qon aylanishini ta’minlashga yordam beruvchi moddalar ishlab chiqarilishini kamaytiradi. Natijada buyrak faoliyati yomonlashishi mumkin. Bu xavf ayniqsa buyrakning surunkali kasalliklari, yurak-qon tomir xastaliklari mavjud bo‘lgan yoki organizmi suvsizlangan insonlarda yuqori bo‘ladi. Bundan tashqari, ibuprofenni uzoq muddat qo‘llash qon bosimining ko‘tarilishi, organizmda suyuqlik ushlanib qolishi (shishlar) va ayrim yurak-qon tomir asoratlari xavfining ortishi bilan ham bog‘liq. Keksa yoshdagi insonlarda xavf yanada yuqori bo‘lishi mumkin. Chunki ular ko‘pincha bir vaqtning o‘zida bir nechta dori vositalarini qabul qiladi. Ibuprofen esa qon bosimini tushiruvchi dorilar, antikoagulyantlar (qonni suyultiruvchi vositalar), antidepressantlar hamda diabetni davolashda qo‘llaniladigan ayrim preparatlar bilan o‘zaro ta’sirga kirishishi mumkin. Shu bilan birga, mutaxassis ibuprofenning o‘zi xavfli dori emasligini ta’kidlaydi. Undan qisqa muddat davomida va minimal samarali dozada foydalanish ko‘p holatlarda foyda keltiradi. Asosiy muammo preparatning shifokor maslahatisiz, o‘zboshimchalik bilan muntazam qabul qilinishi bilan bog‘liq. Mutaxassis jismoniy faollikni oshirish, ortiqcha vazndan xalos bo‘lish va fizioterapiya mashg‘ulotlarini tavsiya etadi. Shuningdek, issiqlik muolajalari, qulay poyabzal kiyish, kun davomida jismoniy yuklamani to‘g‘ri taqsimlash hamda mahalliy qo‘llaniladigan yallig‘lanishga qarshi gellardan foydalanish ham samarali bo‘lishi mumkin. Bunday gellar tabletkalarga nisbatan butun organizmga kamroq nojo‘ya ta’sir ko‘rsatadi.

  • 12 Iyun, 09:00
  • Batafsil
not found

Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini to‘lashning yangi tartibi joriy etiladi

2026 yil 1 iyuldan boshlab O‘zbekistonda vaqtcha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini tayinlash va to‘lashning yangi tartibi amal qila boshlaydi.  Yangi tartibga ko‘ra, vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi nafaqat ish beruvchi, balki Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tomonidan ham to‘lanadi. Belgilanishicha, bir kalendar yilidagi mehnatga layoqatsizlik davrining dastlabki 5 kuni uchun to‘lov ish beruvchi tomonidan amalga oshiriladi. 6-kundan boshlab esa nafaqa Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan to‘lanadi. Nafaqa kamida 6 oylik sug‘urta stajiga ega bo‘lgan sug‘urtalangan shaxslarga tayinlanadi. Uning miqdori sug‘urta stajiga qarab belgilanadi: 6 oydan 8 yilgacha sug‘urta stajiga ega shaxslarga — o‘rtacha oylik ish haqining 60 foizi; 8 yildan ortiq stajga ega shaxslarga — o‘rtacha oylik ish haqining 80 foizi to‘lanadi. Shuningdek, I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar, qaramog‘ida 18 yoshga to‘lmagan to‘rt nafar yoki undan ortiq farzandi bor fuqarolar hamda farzandlaridan kamida biri nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun staj koeffitsiyenti 20 foizga oshiriladi. Nafaqani hisoblashda o‘rtacha oylik ish haqining mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 10 baravarigacha bo‘lgan qismi inobatga olinadi. Yangi tartibga muvofiq, yil davomida mehnatga layoqatsizlik kunlari 77 kundan oshsa, staj koeffitsiyenti 10 foiz bandiga kamaytiriladi. Nafaqa esa kalendar yili mobaynida jami 182 kungacha bo‘lgan kasallik davri uchun to‘lanadi. Farzand parvarishi bilan bog‘liq holatlarda ham qo‘shimcha imtiyozlar nazarda tutilgan. Xususan, 14 yoshgacha bo‘lgan farzandni parvarishlash uchun berilgan mehnatga layoqatsizlik varaqasi bo‘yicha qo‘shimcha 20 kalendar kun, 16 yoshgacha nogironligi bo‘lgan farzandni parvarishlash uchun berilgan varaqa bo‘yicha esa qo‘shimcha 40 kalendar kun uchun nafaqa Jamg‘arma tomonidan to‘lanadi. Nafaqalarni moliyalashtirish muddatlari ham belgilangan. Oyning 1–15 sanalari oralig‘ida tayinlangan nafaqlar shu oyning 25 sanasiga qadar, 16–31 sanalari oralig‘ida tayinlanganlari esa keyingi oyning 10 sanasiga qadar to‘lab beriladi.

  • 11 Iyun, 09:09
  • Batafsil
not found

Farmatsevtika korxonalarini GxP talablariga muvofiqligi boʻyicha inspeksiyadan oʻtkazish xizmatlari uchun toʻlov miqdorini belgilash tartibi tasdiqlandi

Adliya vazirligida Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar miqdorini aniqlash tartibi davlat roʻyxatidan oʻtkazildi (roʻyxat raqami 3847, 2026-yil 4-iyun). Maʼlumki, Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-sentabrdagi 788-son qarorida farmatsevtik inspeksiyalarni oʻtkazish bilan bogʻliq ishlarga haq toʻlash qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshirilishi belgilangan. Idoraviy hujjat bilan esa aynan ushbu turdagi toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibi belgilab berildi. Hujjatga koʻra, toʻlovlar farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish uchun mehnat vaqti normasi (soatlarda) va dori vositalari koeffitsiyentidan iborat boʻladi. Hujjatni qayta ishlash jarayonida manfaatdor idoralar bilan kelishish hamda koʻplab muhokamalar natijasida toʻlovlar miqdorlari amaldagisidan sezilarli darajada kamaytirildi. Masalan, ayrim toʻlovlar mahalliy korxonalar uchun 38 mln soʻmgacha, xorijiy korxonalar uchun 103 mln soʻmgacha arzonlashdi. Misol uchun: ➖ Zarur farmatsevtika (dorixona) amaliyoti (GPP) boʻyicha – 15 foizga; ➖ Zarur klinika amaliyoti (GCP) boʻyicha 27 foizga; ➖ Zarur laboratoriya amaliyoti (GLP) boʻyicha 38 foizga; ➖ Zarur distribyutorlik amaliyoti (GDP) boʻyicha 33 foizga arzonlashdi. Shuningdek, inspeksiya nazorati (davriy) uchun toʻlovlar farmatsevtik inspeksiya uchun belgilangan toʻlovlarning uchdan bir qismi miqdorida toʻlanishi belgilandi.

  • 9 Iyun, 16:00
  • Batafsil
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech