09:02 (30.04.2026)

92

Алцгеймер касаллигида хотиранинг тез йўқолишига сабаб нима?

Мотивация ва ўрганиш билан боғлиқ нейромедиатор — дофамин танқислиги Алцгеймер касаллигида хотиранинг ёмонлашувида муҳим роль ўйнаши мумкин.

Бу хулосага Калифорния университети Ирвайн тадқиқотчилари келган бўлиб, натижалар Nature Neuroscience журналида эълон қилинган.

Олимлар хотира шаклланиши ва маълумотларни гиппокампга узатишда иштирок этувчи мия қисми — энторинал қаватга эътибор қаратган. Тажрибалар шуни кўрсатдики, Алцгеймер касаллигида бу ҳудудда дофамин даражаси меъёрнинг 20 фоизидан ҳам камайиб кетади. Шу сабабли нейронлар эслаб қолиниши керак бўлган сигналларга сустроқ жавоб қайтаради.

Хотирани тиклаш мумкинми-йўқми текшириш учун тадқиқотчилар дофамин даражасини сунъий равишда оширдилар. Бу эса хотира шакллантириш қобилияти тикланишига олиб келди. Шунингдек, Леводопа қўлланилганда ҳам шунга ўхшаш самара кузатилди. Ушбу препарат аллақачон Паркинсон касаллигини даволашда қўлланиб келинмоқда.

Аввалроқ Алцгеймер касаллигини даволашда асосий эътибор амилоид ва тау каби заҳарли оқсилларни йўқ қилишга қаратилган эди. Бироқ янги тадқиқот шуни кўрсатадики, дофамин билан боғлиқ нейрон занжирлар фаолиятининг бузилиши ҳам кам аҳамиятга эга эмас.

Муаллифлар фикрича, дофамин тизимига таъсир қилиш терапиянинг янги йўналишига айланиши мумкин. Айниқса, касалликнинг дастлабки босқичларида, хотира ёмонлашуви эндигина бошланаётган пайтда бу усул самарали бўлиши мумкин. 

Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech