Янгиликлар

not found

Ўзбекистонда «Ижтимоий карта» жорий қилинади. У аҳолига қандай имтиёзлар беради?

«Аҳолини давлат томонидан ижтимоий қўллаб-қувватлаш тартибини тубдан такомиллаштириш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори эълон қилинди. Маълум қилинишича, аҳолини давлат томонидан ижтимоий қўллаб-қувватлашга оид барча чораларни рақамли технологиялар асосида тақдим этишга ўтишнинг асосий йўналишлари этиб бир қатор вазифалар белгиланмоқда. Хусусан, эндиликда аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш учун «Ижтимоий карта» ахборот тизимини жорий этиш орқали ижтимоий тўловлар ва субсидиялар, ижтимоий хизматлар ва ёрдамларни тайинлаш, тақдим этиш, мониторинг қилиш ва баҳолаш жараёнларини босқичма-босқич тўлиқ автоматлаштириш йўлга қўйилади. Қайд этилишича, қарорга мувофиқ «Ижтимоий карта» АТдан 2024 йил 1 декабрдан янгидан тайинланадиган ижтимоий тўловлар, хизматлар ва имтиёзлар, 2025 йил 1 апрелдан босқичма-босқич шахснинг ногиронлигини, талаба, ўқувчи, уруш қатнашчиси ёки уруш қатнашчисига тенглаштирилган шахс ҳолатини тасдиқлашда фойдаланилади. Бундан ташқари, ушбу картадан ногиронлик тўғрисидаги маълумотнома ва гувоҳномалар, талабалик гувоҳномалари, ўқувчилар гувоҳномалари, уруш қатнашчилари ёки уларга тенглаштирилган шахслар гувоҳномаларининг қоғоз шакли ижтимоий картага алмаштириш орқали бекор қилиниши, ногиронлиги бўлган ва имконияти чекланган шахслар учун умумий фойдаланишдаги автомобиль, темир йўл, ҳаво ва дарё транспорти, йўналишсиз такси хизматларидан фойдаланиш бўйича имтиёзлар, шунингдек ушбу хизматдан имтиёзли фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган аҳолининг бошқа тоифалари учун имтиёзлар бериш ҳам кўзда тутилмоқда. Шунингдек, кириш билет операциялари тизими асосида тартибга солинадиган давлат ижтимоий объектларига, концерт-томоша тадбирлари ва бошқа тадбирларга бепул ташриф буюриш ёки қисман ҳақ тўлаш бўйича ҳам ушбу карта эгаларига имтиёзлар тақдим этилади. Маълум бўлишича, 2025 йил 1 июлдан «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри»га киритилганларга белгиланган товарлар (хизматлар)ни харид қилишда тўланган ҚҚС суммасини 1 иш кунида қайтариш, 2025 йил 1 октябрдан Ҳукумат томонидан тасдиқланадиган рўйхатга мувофиқ фуқароларга бюджет маблағлари ҳисобидан кўрсатиладиган ижтимоий хизматлар ва ёрдам, субсидиялар, грантлар, имтиёзлар ва ижтимоий кафолатлар ҳамда моддий хусусиятга эга бошқа тўловлар тақдим этиш, шунингдек, 2026 йил 1 январдан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган бошқа имтиёзлар ва ижтимоий кафолатлардан фойдаланиш ҳам мумкин бўлади. Қарорга мувофиқ, 2025 йил 1 октябрдан пенсия олувчиларга ўз хоҳишига кўра ёшга доир, ногиронлик ва боқувчисини йўқотганлиги бўйича пенсияларни ижтимоий карта орқали олиш ҳуқуқи берилади.

  • 24 Июль, 09:00
  • Батафсил
not found

Дорихона тарозиси

Қўлда ушлаб туриладиган тарозилар биринчи масса ўлчаш асбоби бўлиши мумкин. Улар заргарлар, кимёгарлар ва фармацевтлар томонидан қуруқ моддаларнинг кичик массаларини аниқ ўлчаш учун ишлатилган. Тарозилар махсус ҳолатларда қўйилган ва улар фармацевтик оғирликларнинг маълум бир тўплами билан таъминланган. Фармацевтик тарози тизими (“дорихона тарозиси”) Рим империясининг оғирлик тизимига асосланган ва умумевропа улчови бўлган. Унинг асосий бирлиги аптека фунти (357,8 г) эди, у 12 унцияга (29,82 г) бўлинган. Бир унцияда 8 драхм (3,73 г) бўлган, драхм - 3 скрупул (1,24 г), 1 скрупул - 20 гран (0,062 г)га тенг. 19-асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб, баъзи Европа мамлакатларида анъанавий дорихонада метрик бирликлар қўлланила бошланди. Дорихона тарозиларининг яна бир ўзига хос хусусияти уларнинг косаларининг катталигида эди. Диаметри 50 дан 80 мм гача бўлган косалар фармацевтика тарозилари учун, кичикроқ диаметрли (30-40 мм) косалар эса тангаларни тортиш учун мўлжалланган. Шу билан бирга, диаметри 40 дан 50 мм гача бўлган косали тарозилар иккала мақсадда ҳам ишлатилган: савдогарлар билан бир қаторда фармацевтлар дори-дармонлар учун тўлов сифатида олиш ҳуқуқига эга бўлган тангаларнинг сифатини текшириши муҳим эди. Қўл тарозилари стол усти рокер тарозилари пайдо бўла бошлаганда ҳам ўз машҳурлигини йўқотмади ва 20-асрнинг охирида дорихоналарда тўлиқ электрон тарозилар билан алмаштирилмагунча ишлатилган. Суратдаги тарози қўллари мис, косалар эса чиннидан қилинган. Ушбу материал дори билан кимёвий реакцияга киришмайди ва тозалаш осон. Заҳарли аралашмалар учун алоҳида тарозилар ишлатилган. Moschus ёзуви лотин тилидан "мускус" деб таржима қилинган - мускус кийиклари безларидан олинадиган модда. Мускус кўпинча истерия ва гипохондрияни даволаш учун гомеопатияда ишлатилган. Унинг ҳиди шунчалик ўткирки, ҳатто хонани яхшилаб тозалаш ва вентиляция қилишдан кейин ҳам бутунлай йўқолмайди. Бу дорихонада мушк учун алоҳида тарозилар ишлатилган бўлиши мумкин деган хулосани беради.

  • 23 Июль, 15:00
  • Батафсил
not found

ОИВга қарши дори яратилди. Унинг 100% самарадорлиги аллақачон тасдиқланган.

Aмерика компанияси Gilead Sciences, Inc. одамнинг иммунитет танқислиги вируси (ОИВ) га қарши 100% самарадорликка эга вакцина яратилганини эълон қилди. Тадқиқотда қатнашган бир неча минг аёлларнинг ҳеч бири янги ленакапавир препаратини қабул қилганидан кейин ОИВ билан касалланмаган. Бироқ, вакцинанинг йиллик дозаси нархи 40 000 доллардан ошади. Gilead Sciences, Inc. компанияси томонидан ўтказилган 3-босқич клиник синови натижалари шуни кўрсатдики, йилига икки марта қабул қилинадиган янги инъекцион дори – ленакапавир ОИВ инфекциясининг олдини олишда 100 фоиз самарали бўлиб, барча мавжуд дорилардан устундир. Тадқиқотда Жанубий Aфрика ва Угандада 16 ёшдан 25 ёшгача бўлган 5300 дан ортиқ аёл иштирок этди. Aгар ушбу дори тасдиқланса, у профилактиканинг бир қисмига айланади. Ленакапавир - капсид парчаланишининг ингибитори ҳисобланади. Капсид - бу вирусли генетик материални ҳимоя қилувчи ва уни инфекцияланган ҳужайрага ташишга ёрдам берадиган оқсил қобиғи. Ҳужайрага киргандан сўнг, капсид тўкилади, вирус геноми ҳужайранинг цитоплазмасига чиқарилади ва вирус ўз нусхасини олиш учун ҳужайра ресурсларидан фойдалана бошлайди. Шу билан бирга, ленакапавир инъекциясини олган 2134 нафар аёл орасида ОИВ инфекциясининг бирорта ҳам ҳолати қайд этилмаган. Мустақил маълумотлар мониторинги қўмитасининг дастлабки натижаларга асосланиб, тадқиқотнинг жорий босқичини эрта тугатишни ва барча тадқиқот иштирокчиларига ленакапавирни беришни тавсия қилди. Ушбу қарор препаратни қабул қилганларда сезиларли ножўя реакциялар кузатилмаганлиги, шу билан бирга препаратнинг минимал миқдордаги дозалари билан кўпроқ самарадорлик кўрсатганлигига асосланади. Ленакапавирнинг тижорат номи Sunlenca. Препаратнинг дастлабки дозалари терапевтик даражага тезда эришиш учун оғиз орқали ва инъекция шаклида берилади, сўнгра танадаги вируснинг аниқланмайдиган паст даражасини сақлаб қолиш учун ҳар олти ойда бир марта инъекция қилинади. Sunlenca инъекциялари ва таблеткалари терапиянинг биринчи йили учун 42 250 доллар, кейин эса ҳар йили 39 000 доллар туради. ОИВни тўлиқ даволаш мумкин эмас, чунки вируснинг яширин резервуарлари инсон танасида қолади, аммо антиретровирус препаратлар билан даволашнинг етишмаслиги 10-12 йилдан кейин юзага келадиган орттирилган иммунитет танқислиги синдроми (ОИТС) деб аталадиган терминал босқичига олиб келади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, 2023 йилга келиб, дунё бўйлаб ОИТС сабаб 40,4 миллиондан одам вафот этган ва тахминан 39 миллион одам ОИВ билан касалланган. Уларнинг йиллик ўсиши 1,5 млн кишини ташкил этмоқда. Улардан 29,8 миллион киши ретровирусга қарши даво олади.  Ўзбекистонда ОИВ инфекциясининг биринчи ҳолати 1987 йилда қайд этилган. Шу пайтдан бошлаб 2022 йилнинг 1 январигача 71 мингга яқин ҳолат қайд этилган, ОИВ инфекцияси билан касалланиб ўлганлар сони 23 мингга яқинни ташкил этган. 2022 йил декабрь ҳолатида Ўзбекистонда 45 мингга яқин ОИВ инфекцияси билан касалланган одам яшаётгани, уларнинг 55 фоизи эркаклар ва 45 фоизи аёллар экани маълум қилинганди. 

  • 23 Июль, 09:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech