Yangiliklar

not found

Oʻzbekistonda “Ijtimoiy karta” joriy qilinadi. U aholiga qanday imtiyozlar beradi?

“Aholini davlat tomonidan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash tartibini tubdan takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori eʼlon qilindi. Maʼlum qilinishicha, aholini davlat tomonidan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga oid barcha choralarni raqamli texnologiyalar asosida taqdim etishga oʻtishning asosiy yoʻnalishlari etib bir qator vazifalar belgilanmoqda. Xususan, endilikda aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash uchun “Ijtimoiy karta” axborot tizimini joriy etish orqali ijtimoiy toʻlovlar va subsidiyalar, ijtimoiy xizmatlar va yordamlarni tayinlash, taqdim etish, monitoring qilish va baholash jarayonlarini bosqichma-bosqich toʻliq avtomatlashtirish yoʻlga qoʻyiladi. Qayd etilishicha, qarorga muvofiq “Ijtimoiy karta” ATdan 2024-yil 1-dekabrdan yangidan tayinlanadigan ijtimoiy toʻlovlar, xizmatlar va imtiyozlar, 2025-yil 1-apreldan bosqichma-bosqich shaxsning nogironligini, talaba, oʻquvchi, urush qatnashchisi yoki urush qatnashchisiga tenglashtirilgan shaxs holatini tasdiqlashda foydalaniladi. Bundan tashqari, ushbu kartadan nogironlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma va guvohnomalar, talabalik guvohnomalari, oʻquvchilar guvohnomalari, urush qatnashchilari yoki ularga tenglashtirilgan shaxslar guvohnomalarining qogʻoz shakli ijtimoiy kartaga almashtirish orqali bekor qilinishi, nogironligi boʻlgan va imkoniyati cheklangan shaxslar uchun umumiy foydalanishdagi avtomobil, temir yoʻl, havo va daryo transporti, yoʻnalishsiz taksi xizmatlaridan foydalanish boʻyicha imtiyozlar, shuningdek ushbu xizmatdan imtiyozli foydalanish huquqiga ega boʻlgan aholining boshqa toifalari uchun imtiyozlar berish ham koʻzda tutilmoqda. Shuningdek, kirish bilet operatsiyalari tizimi asosida tartibga solinadigan davlat ijtimoiy obyektlariga, konsert-tomosha tadbirlari va boshqa tadbirlarga bepul tashrif buyurish yoki qisman haq toʻlash boʻyicha ham ushbu karta egalariga imtiyozlar taqdim etiladi. Maʼlum boʻlishicha, 2025-yil 1-iyuldan “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”ga kiritilganlarga belgilangan tovarlar (xizmatlar)ni xarid qilishda toʻlangan QQS summasini 1 ish kunida qaytarish, 2025-yil 1-oktyabrdan Hukumat tomonidan tasdiqlanadigan roʻyxatga muvofiq fuqarolarga byudjet mablagʻlari hisobidan koʻrsatiladigan ijtimoiy xizmatlar va yordam, subsidiyalar, grantlar, imtiyozlar va ijtimoiy kafolatlar hamda moddiy xususiyatga ega boshqa toʻlovlar taqdim etish, shuningdek, 2026-yil 1-yanvardan qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa imtiyozlar va ijtimoiy kafolatlardan foydalanish ham mumkin boʻladi. Qarorga muvofiq, 2025-yil 1-oktyabrdan pensiya oluvchilarga oʻz xohishiga koʻra yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yoʻqotganligi boʻyicha pensiyalarni ijtimoiy karta orqali olish huquqi beriladi.

  • 24 Iyul, 09:00
  • Batafsil
not found

Dorixona tarozisi

Qoʼlda ushlab turiladigan tarozilar birinchi massa oʼlchash asbobi boʼlishi mumkin. Ular zargarlar, kimyogarlar va farmatsevtlar tomonidan quruq moddalarning kichik massalarini aniq oʼlchash uchun ishlatilgan. Tarozilar maxsus holatlarda qoʼyilgan va ular farmatsevtik ogʼirliklarning maʼlum bir toʼplami bilan taʼminlangan. Farmatsevtik tarozi tizimi (“dorixona tarozisi”) Rim imperiyasining ogʼirlik tizimiga asoslangan va umumevropa ulchovi boʼlgan. Uning asosiy birligi apteka funti (357,8 g) edi, u 12 untsiyaga (29,82 g) boʼlingan. Bir untsiyada 8 draxm (3,73 g) boʼlgan, draxm - 3 skrupul (1,24 g), 1 skrupul - 20 gran (0,062 g) ga teng. 19-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, baʼzi Yevropa mamlakatlarida anʼanaviy dorixonada metrik birliklar qoʼllanila boshlandi. Dorixona tarozilarining yana bir oʼziga xos xususiyati ularning kosalarining kattaligida edi. Diametri 50 dan 80 mm gacha boʼlgan kosalar farmatsevtika tarozilari uchun, kichikroq diametrli (30-40 mm) kosalar esa tangalarni tortish uchun moʼljallangan. Shu bilan birga, diametri 40 dan 50 mm gacha boʼlgan kosali tarozilar ikkala maqsadda ham ishlatilgan: savdogarlar bilan bir qatorda farmatsevtlar dori-darmonlar uchun toʼlov sifatida olish huquqiga ega boʼlgan tangalarning sifatini tekshirishi muhim edi. Qoʼl tarozilari stol usti roker tarozilari paydo boʼla boshlaganda ham oʼz mashhurligini yoʼqotmadi va 20-asrning oxirida dorixonalarda toʼliq elektron tarozilar bilan almashtirilmaguncha ishlatilgan. Suratdagi tarozi qoʼllari mis, kosalar esa chinnidan qilingan. Ushbu material dori bilan kimyoviy reaktsiyaga kirishmaydi va tozalash oson. Zaharli aralashmalar uchun alohida tarozilar ishlatilgan. Moschus yozuvi lotin tilidan "muskus" deb tarjima qilingan - muskus kiyiklari bezlaridan olinadigan modda. Muskus koʼpincha isteriya va gipoxondriyani davolash uchun gomeopatiyada ishlatilgan. Uning hidi shunchalik oʼtkirki, hatto xonani yaxshilab tozalash va ventilyatsiya qilishdan keyin ham butunlay yoʼqolmaydi. Bu dorixonada mushk uchun alohida tarozilar ishlatilgan boʼlishi mumkin degan xulosani beradi.

  • 23 Iyul, 15:00
  • Batafsil
not found

OIVga qarshi dori yaratildi. Uning 100% samaradorligi allaqachon tasdiqlangan

Amerika kompaniyasi Gilead Sciences, Inc. odamning immunitet tanqisligi virusi (OIV) ga qarshi 100% samaradorlikka ega vaktsina yaratilganini eʼlon qildi. Tadqiqotda qatnashgan bir necha ming ayollarning hech biri yangi lenakapavir preparatini qabul qilganidan keyin OIV bilan kasallanmagan. Biroq, vaksinaning yillik dozasi narxi 40 000 dollardan oshadi. Gilead Sciences, Inc. kompaniyasi tomonidan oʼtkazilgan 3-bosqich klinik sinovi natijalari shuni koʼrsatdiki, yiliga ikki marta qabul qilinadigan yangi inʼektsion dori – lenakapavir OIV infektsiyasining oldini olishda 100 foiz samarali boʼlib, barcha mavjud dorilardan ustundir. Tadqiqotda Janubiy Afrika va Ugandada 16 yoshdan 25 yoshgacha boʼlgan 5300 dan ortiq ayol ishtirok etdi. Agar ushbu dori tasdiqlansa, u profilaktikaning bir qismiga aylanadi. Lenakapavir - kapsid parchalanishining ingibitori hisoblanadi. Kapsid - bu virusli genetik materialni himoya qiluvchi va uni infektsiyalangan hujayraga tashishga yordam beradigan oqsil qobigʼi. Hujayraga kirgandan soʼng, kapsid toʼkiladi, virus genomi hujayraning sitoplazmasiga chiqariladi va virus oʼz nusxasini olish uchun hujayra resurslaridan foydalana boshlaydi. Shu bilan birga, lenakapavir inʼektsiyasini olgan 2134 nafar ayol orasida OIV infektsiyasining birorta ham holati qayd etilmagan. Mustaqil maʼlumotlar monitoringi qoʼmitasining dastlabki natijalarga asoslanib, tadqiqotning joriy bosqichini erta tugatishni va barcha tadqiqot ishtirokchilariga lenakapavirni berishni tavsiya qildi. Ushbu qaror preparatni qabul qilganlarda sezilarli nojoʼya reaktsiyalar kuzatilmaganligi, shu bilan birga preparatning minimal miqdordagi dozalari bilan koʼproq samaradorlik koʼrsatganligiga asoslanadi. Lenakapavirning tijorat nomi Sunlenca. Preparatning dastlabki dozalari terapevtik darajaga tezda erishish uchun ogʼiz orqali va inʼektsiya shaklida beriladi, soʼngra tanadagi virusning aniqlanmaydigan past darajasini saqlab qolish uchun har olti oyda bir marta inʼektsiya qilinadi. Sunlenca inʼektsiyalari va tabletkalari terapiyaning birinchi yili uchun 42 250 dollar, keyin esa har yili 39 000 dollar turadi. OIVni toʼliq davolash mumkin emas, chunki virusning yashirin rezervuarlari inson tanasida qoladi, ammo antiretrovirus preparatlar bilan davolashning yetishmasligi 10-12 yildan keyin yuzaga keladigan orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi (OITS) deb ataladigan terminal bosqichiga olib keladi. Jahon sogʼliqni saqlash tashkiloti maʼlumotlariga koʼra, 2023 yilga kelib, dunyo boʼylab OITS sabab 40,4 milliondan odam vafot etgan va taxminan 39 million odam OIV bilan kasallangan. Ularning yillik oʼsishi 1,5 mln kishini tashkil etmoqda. Ulardan 29,8 million kishi retrovirusga qarshi davo oladi. Oʼzbekistonda OIV infektsiyasining birinchi holati 1987 yilda qayd etilgan. Shu paytdan boshlab 2022 yilning 1 yanvarigacha 71 mingga yaqin holat qayd etilgan, OIV infektsiyasi bilan kasallanib oʼlganlar soni 23 mingga yaqinni tashkil etgan. 2022 yil dekabrь holatida Oʼzbekistonda 45 mingga yaqin OIV infektsiyasi bilan kasallangan odam yashayotgani, ularning 55 foizi erkaklar va 45 foizi ayollar ekani maʼlum qilingandi. 

  • 23 Iyul, 09:00
  • Batafsil
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech