Кузда совуқ ҳавога тайёргарлик кўриш ва организм ҳолатини баҳолаш учун бир нечта қон таҳлилларини топшириш мумкин, улар қаторига умумий қон таҳлили, биокимёвий қон таҳлили, липид профили, шунингдек, D витамини, ферритин ва қалқонсимон без гормонлари таҳлиллари киради.

Кўпчилик уйқучанлик, бефарқлик ва тез-тез шамоллашни “кузги тушкунлик” ёки витаминлар етишмаслиги билан изоҳлайди. Аммо бу белгилар ортида аниқ тиббий сабаблар — темир ёки D витамини етишмаслиги, қалқонсимон без фаолиятининг бузилиши ёки яширин яллиғланиш бўлиши мумкин.

Кузги текширувни умумий қон таҳлилидан бошлаган маъқул. У гемоглобин — кислородни аъзолар ва тўқималарга ташувчи оқсил — миқдорини кўрсатади. Гемоглобиннинг пасайиши куздаги чарчоқ, уйқучанлик ва ҳолсизликнинг кенг тарқалган сабабларидан биридир. Шунингдек, таҳлил лейкоцитлар даражаси орқали яллиғланиш белгилари ва тромбоцитлар билан боғлиқ ўзгаришларни аниқлашга ёрдам беради.

Анемияси бор одамлар шамоллаш касалликларига кўпроқ мойил бўлиши мумкин. Шунинг учун ЎРВИ мавсуми олдидан гемоглобин даражаси меъёрда эканини текшириш муҳим.

Биокимёвий қон таҳлили ички аъзолар фаолияти ҳақида маълумот беради. Шунингдек, липид профилига (умумий холестерин, ЛПНП, ЛПВП ва триглицеридлар) алоҳида эътибор бериш керак. У юрак-қон томир касалликлари хавфини баҳолаш учун қўлланади.

Аммо кузда энг муҳим кўрсаткичлардан бири — D витамини ва ферритин. D витамини “қуёш витамини” деб аталади. Кундузги ёруғлик вақти қисқариши билан унинг терида ҳосил бўлиши ҳам камаяди. Куз ва қишда D витамини етишмаслиги иммунитет пасайиши, чарчоқ, мушакларда кучсизлик ва кайфият тушишига сабаб бўлиши мумкин. Куз бошида D витамини даражасини текшириш қўшимчалар қабул қилиш зарурати ва дозасини шифокор билан ўз вақтида муҳокама қилишга ёрдам беради.

Ферритин эса организмдаги темир захираларини кўрсатади. Ҳатто гемоглобин даражаси нормал бўлган ҳолатда ҳам ферритин миқдори паст бўлса, чарчоқ, соч тўкилиши, тирноқларнинг мўртлашиши ва жисмоний чидамлиликнинг пасайиши кузатилиши мумкин.

Бундан ташқари, кузги тушкунлик, ҳолсизлик, бефарқлик ва эмоционал фаолликнинг пасайиши баъзан қалқонсимон без фаолиятидаги бузилишлар билан боғлиқ бўлиши мумкин. Қалқонсимон без гормонлари — Т3 ва Т4 — моддалар алмашинуви, энергия ва кайфиятни бошқаришда иштирок этади. Уларнинг миқдори камайиши (гипотиреоз) кўпчилик “кузги депрессия” деб ўйлайдиган белгиларни келтириб чиқариши мумкин. Шунинг учун шифокорлар кузда ушбу гормонлар даражасини ҳам текширишни тавсия қилади.