14:15 (05.10.2026)
106
Кенг кўламли тадқиқот фастфуд ва саноат усулида ишлаб чиқарилган озиқ-овқат маҳсулотлари калория миқдори ёки тана вазнидан қатъи назар, тизза бўғимини қўллаб-қувватловчи мушакларга салбий таъсир қилиши мумкинлигини кўрсатди.
Калифорния университети олимлари ультра-ишлов берилган озиқ-овқат маҳсулотларининг салбий таъсирига оид янги далилларни аниқлади. Тизза остеоартрити ривожланиш хавфи юқори бўлган 615 нафар катта ёшли кишининг МРТ текширувлари таҳлил қилинганда, саноат усулида қайта ишланган озиқ-овқатларни мунтазам истеъмол қилиш сон мушаклари ичида ёғ тўқимасининг кўпроқ тўпланиши билан боғлиқ экани аниқланган.
Бу жараён истеъмол қилинган калорияларнинг умумий миқдори, жисмоний фаоллик даражаси, жинс ёки тана массаси индекси (ТМИ)дан қатъи назар кузатилган.
Мавжуд МРТ тасвирлари ёрдамида радиологлар миостеатоз — мушак тўқимасининг таркибий ўзгариши ҳолатини қайд этдилар. Бунда соғлом мушак толалари ўрнида мушаклар ичида ёғ қатламлари пайдо бўлади. Соннинг тўрт бошли мушаги тизза бўғимининг асосий динамик стабилизатори ҳисобланади. Унда ёғ тўқимасининг кўпайиши юриш вақтидаги юкламани юмшатиш қобилиятини сезиларли даражада пасайтириши мумкин.
Тадқиқот иштирокчилари рационининг тахминан 41 фоизини ультра-ишлов берилган маҳсулотлар — тайёр ярим тайёр маҳсулотлар, ширин газли ичимликлар, саноат усулида ишлаб чиқарилган нон ва снеклар — ташкил этган. Уларда мушаклар орасидаги ва мушак ичидаги ёғ миқдори сезиларли даражада юқори бўлган. Бу эса тиззанинг биомеханикасига салбий таъсир қилиши ва тоғай тўқимасининг емирилиш жараёнини тезлаштириши мумкин.
Тадқиқот муаллифларининг фикрига кўра, олинган натижалар остеоартритнинг олдини олишга нисбатан анъанавий ёндашувларни қайта кўриб чиқиш зарурлигини кўрсатади. Олимлар бўғимларни асраш учун фақат калорияларни чеклаш ва умумий тана вазнини камайтиришнинг ўзи етарли эмаслигини таъкидлайдилар. Мушакларнинг сифатли таркибини сақлашда овқатланиш сифати ва кимёвий жиҳатдан ўзгартирилган ингредиентларни истеъмол қилишни чеклаш ҳам муҳим аҳамиятга эга.