Янгиликлар

not found

ЖССТ Африкадаги Эбола эпидемияси сабаб халқаро фавқулодда ҳолат режимини эълон қилди

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) Конго Демократик Республикаси (КДР) ва Угандадаги Эбола эпидемияси муносабати билан халқаро аҳамиятга эга фавқулодда ҳолат режими жорий этилганини маълум қилди. Ташкилот баёнотида айтилишича, касалланганлар сони ва касалликнинг географик тарқалиши бўйича аниқсизликлар сақланиб қолмоқда. ЖССТ таъкидлашича, гап пандемия ҳақида эмас, балки эпидемия ҳақида кетмоқда. Ташкилот маълумотларига кўра, КДРнинг учта ҳудудида Эболага боғлиқ бўлиши мумкин бўлган 80 та ўлим ҳолати ва 246 та эҳтимолий касалланиш ҳолати аниқланган. Шулардан саккизтаси лабораторияда тасдиқланган. Уганда пойтахти Кампала шаҳрида эса 15–16 май кунлари КДРдан келган икки нафар шахсда вирус лаборатория текшируви орқали тасдиқланган, улардан бири вафот этган. КДР соғлиқни сақлаш вазири Самуэль Роже Камба 15 май куни мамлакатда Эбола иситмасининг янги ўчоғи аниқланганини расман эълон қилди. Эпидемия маркази Итури провинциясининг Монгбвалу ва Рвампара ҳудудларида жойлашган. Илк бемор Буниа шаҳрида ишлаган ҳамшира бўлиб, у бир неча кун аввал вафот этган. Унда Эбола вирусининг Бундибугио деб аталувчи тури аниқланган. Асосий муаммо шундаки, кенг тарқалган Заир туридаги Эбола вирусидан фарқли равишда, Бундибугио турига қарши вакцина мавжуд эмас. Эбола вируси инсонга ёввойи ҳайвонлар орқали юқади. Касалликнинг дастлабки белгилари — иситма, мушакларда оғриқ, бош оғриғи ва томоқ оғриғи. Кейинчалик буйрак ва жигар фаолияти бузилади, айрим ҳолларда ички ва ташқи қон кетишлари кузатилади. Инсонда Эбола вируси билан касалланишнинг илк ҳолати 1976 йилда ҳозирги Конго Демократик Республикаси ҳудудида қайд этилган. Энг йирик эпидемия 2014–2016 йилларда Ғарбий Африкада — Гвинея, Либерия ва Сьерра-Леоне ҳудудларида кузатилган. Ўшанда қурбонлар сони 11 минг нафардан ошган.

  • 18 Май, 12:30
  • Батафсил
not found

Нега бир давлатда тақиқланган дори бошқа давлатда ҳали ҳам сотилади?

Дунё фармацевтика бозорида шундай дорилар борки, айрим мамлакатларда улардан фойдаланиш тақиқланган ёки қаттиқ чекланган. Аммо бошқа давлатларда улар ҳали ҳам эркин сотувда учрайди. Бунинг асосий сабаблари: — давлатлар қонунчилигининг фарқ қилиши; — дори хавфсизлиги бўйича турлича ёндашув; — клиник тадқиқотлар натижаларига турлича баҳо берилиши; — фармаконазорат тизимининг даражаси. Қуйида дунёда баҳсли ҳисобланган айрим дорилар келтирилган: Aналгин (Metamizole) Кўпчиликка таниш оғриқ қолдирувчи. АҚШ, Буюк Британия, Япония ва яна қатор давлатларда тақиқланган ёки қаттиқ чекланган. Сабаб — кам учраса ҳам, қондаги оқ ҳужайраларни кескин камайтирувчи агранулоцитоз хавфи. Шу билан бирга, айрим давлатларда у ҳали ҳам оғриқ ва иситма учун қўлланади. Nimesulide Яллиғланишга қарши дори. Айрим Европа давлатларида жигарга зарари сабабли чекланган. Болалар учун ишлатиш кўп мамлакатларда тақиқланган. Phenylpropanolamine (PPA) Аввал совуққотиш ва бурун битишида кенг ишлатилган. Кейинчалик инсульт хавфини ошириши мумкинлиги аниқланганидан сўнг АҚШда бозордан олиб ташланган. Аммо баъзи давлатларда ҳали ҳам айрим препаратлар таркибида учрайди. Codeine сақловчи сироплар Йўталга қарши ишлатилади. Айрим давлатларда болалар учун тақиқланган, чунки нафасни секинлаштириш хавфи бор. Европа ва АҚШда бу бўйича қаттиқ назорат мавжуд. Cisapride Ошқозон-ичак тизими учун қўлланилган. Кейинчалик юрак ритмини бузиши ва тўсатдан ўлим ҳолатлари билан боғлиқ хавфлар аниқланган. Кўп давлатларда бозордан чиқарилган. Thalidomide Фармацевтика тарихидаги энг машҳур фожиалардан бири. 1950–60 йилларда ҳомиладор аёлларга токсикоз учун берилган. Кейинчалик минглаб болаларда туғма нуқсонлар келтириб чиқаргани маълум бўлган. Ҳозир айрим оғир касалликларда жуда қаттиқ назорат остида қўлланади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти дори хавфсизлиги доимий равишда қайта кўриб чиқилишини таъкидлайди. Илгари хавфсиз деб ҳисобланган препарат йиллар ўтиб жиддий хавф келтириб чиқариши мумкин. Мутахассислар эслатади: “Бошқа давлатда сотиляпти экан — демак хавфсиз” деган фикр доим ҳам тўғри эмас. Дорини фақат шифокор тавсияси билан қабул қилиш керак.

  • 15 Май, 15:22
  • Батафсил
not found

Ҳантавирусга қарши янги вакцина устида иш бошланди

АҚШ ва Жанубий Африка Республикаси олимларидан иборат халқаро гуруҳ хантавирусга қарши вакцина ишлаб чиқишни бошлади. Маълум қилинишича, тадқиқотчилар вакцина сақлашнинг янги — «силикация» технологиясидан фойдаланмоқда. Ушбу усул препаратни ҳарорат ўзгаришларига чидамли қилиш имконини беради. Бу эса вакцинани ҳатто қийин етиб бориладиган ҳудудларга дронлар орқали етказиш имкониятини яратади. Мутахассислар таъкидлашича, ҳозирча хантавирус инфекциясига қарши махсус даволаш усули мавжуд эмас. Бироқ касалликни эрта аниқлаш ва ўз вақтида тиббий ёрдам кўрсатиш беморнинг соғайиб кетиш эҳтимолини сезиларли даражада оширади. Шу билан бирга, экспертлар йирик эпидемия юзага келиш хавфи паст эканини билдирмоқда. Аввалроқ Аргентинадан Кабо-Верде йўналиши бўйича ҳаракатланган «MV Hondius» круиз кемасида хантавирус билан боғлиқ ҳолатлар қайд этилган эди. Хабарларда айрим йўловчилар касаллангани ва ўлим ҳолатлари кузатилгани, карантин чоралари жорий этилишидан олдин эса бир қисми эвакуация қилингани айтилган. Маълумот учун, хантавирус инсонга асосан кемирувчилар орқали юқади. Вирус нафас олиш тизими ва буйракларга жиддий зарар етказиши мумкин. Касаллик белгилари кўп ҳолларда гриппни эслатади — юқори ҳарорат, ҳолсизлик, мушак оғриғи ва кўнгил айниши каби симптомлар билан намоён бўлади.

  • 13 Май, 11:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech