Yangiliklar

not found

Ramazon va tibbiy yondashuv: kimlar ehtiyot boʻlishi kerak?

Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti Ramazon roʻzasini tutishda sogʻliq bilan bogʻliq ayrim masalalarga ham eʼtibor qaratishni tavsiya qiladi. Unga koʻra, qandli diabet bilan ogʻriganlar, homilador ayollar va surunkali xastaligi bor shaxslar roʻza tutish masalasida shifokor bilan maslahatlashishi zarur. Jamoat namozlari va shu kabi yigʻinlardagi yaqin muloqot nafas yoʻllari infeksiyalarining tarqalish xavfini oshirishi mumkin. Bunday vaziyatlarda oddiy sanitariya qoidalariga amal qilish orqali sogʻliqni asrash mumkin. Qandli diabet Sharqiy Oʻrtayer dengizi mintaqasida eng keng tarqalgan kasalliklardan biri hisoblanadi. Masalan, Misrda 9 milliondan ortiq kishi diabet bilan yashaydi va nosogʻlom turmush tarzi sabab bu koʻrsatkich oʻsmoqda. Mutaxassislar diabetga chalinganlarga Ramazonda shifokor bilan maslahatlashib, xavfsiz roʻza rejasini tuzishni tavsiya etadi. Qondagi qand miqdorini muntazam oʻlchash, iftorlik vaqtida sogʻlom ovqatlanish, shakar va yogʻni cheklash, yetarlicha suv ichish hamda yengil jismoniy mashqlar bilan cheklanish kerak boʻladi. Bu yil Ramazon gripp mavsumiga toʻgʻri kelmoqda. Shu bois yoʻtal va aksirishda ogʻizni tirsak bilan yopish, qoʻllarni tez-tez yuvish, betob holatda ommaviy joylarga bormaslik va shifokor tavsiya qilgan dori-darmonlarni qabul qilish zarur. Qariyalar, homilador ayollar va immuniteti past shaxslar yuqori xavf guruhiga kiradi. Emlanish, shaxsiy gigiyena va tibbiy maslahatlarga amal qilish Ramazonni xavfsiz oʻtkazishga yordam beradi. Qish mavsumida suv isteʼmolini nazorat qilish va yetarlicha suyuqlik qabul qilish ham muhimdir. Homilador va emizikli ayollar roʻza tutish masalasini shifokor bilan maslahatlashgan holda hal etishi lozim. Sogʻlom ayollar odatda roʻzani asoratsiz tutishi mumkin, biroq ovqatlanish muvozanatli boʻlishi shart. Iftor va saharlikda uglevodlar, oqsil, vitamin va minerallarga boy mahsulotlar isteʼmol qilish, koʻproq meva-sabzavot yeyish, suvsizlanishning oldini olish talab etiladi. Homila harakatining kamayishi, kuchli qayt qilish yoki hushdan ketish kabi holatlarda zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak. Sogʻlom ovqatlanish qoidalari Mutaxassislar ogʻizni xurmo bilan ochishni tavsiya qiladi — u tolaga boy manba hisoblanadi. Kuniga kamida 10 stakan suv ichish, shoʻrva, tarvuz va koʻkatli salatlar kabi suyuqlikka boy taomlarni tanlash foydali. Qovurilgan va qayta ishlangan yogʻli mahsulotlardan saqlanish, toʻliq donli mahsulotlar va pishirilgan yoki grilda tayyorlangan goʻshtni afzal koʻrish kerak. Ovqatni shoshilmasdan isteʼmol qilish ortiqcha yeyishning oldini oladi. Saharlik yengil, ammo toʻyimli boʻlishi ayniqsa qariyalar, oʻsmirlar va homiladorlar uchun muhim. Bu oy chekishni tashlash uchun qulay fursat hisoblanadi. Dunyoda 1,3 milliard tamaki isteʼmolchilarining 80 foizdan ortigʻi past va oʻrta daromadli mamlakatlarda yashaydi. Mutaxassislar bu oyda tamaki va nikotin mahsulotlaridan butunlay voz kechishga chaqirmoqda. Chekishni tashlagan shaxsda 5-yil ichida insult xavfi chekishmaydigan odam darajasiga tushadi. Shu bois, Ramazon sogʻlom hayotga qadam qoʻyish imkoniyati degani. Ramazon — jamiyatda hamjihatlikni mustahkamlash oyi. Xayriya ishlarida koʻngilli sifatida ishtirok etish, yaqinlar bilan samimiy muloqot qilish va ehtiyojmandlarga yordam berish ruhiy barqarorlikni oshiradi. Shu bilan birga, oʻz salomatligingizga ham eʼtibor bering. Stressni kamaytirish, zararli odatlarni qisqartirish va aniq maqsad qoʻyib, ularga bosqichma-bosqich erishish sogʻlom turmush tarzini shakllantiradi.

  • 23 Fevral, 16:22
  • Batafsil
not found

Quloqchinlarda saratonni keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan moddalar aniqlandi

Quloqchinlar bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotda sinovdan o‘tkazilgan qurilmalar tarkibida inson salomatligi uchun ehtimoliy xavfli moddalar mavjudligini ko‘rsatdi. Ular orasida onkologik kasalliklar rivojlanishi, neyrorivojlanishdagi buzilishlar hamda gormonal muvozanat izdan chiqishi bilan bog‘liq bo‘lgan kimoviy birikmalar ham bor. Tahlil turli ishlab chiqaruvchilarning qurilmalarini qamrab oldi, jumladan Bose, Panasonic, Samsung va Sennheiser mahsulotlari ham o‘rganildi. Bu haqda The Guardian nashri xabar berdi. Tahlil uchun tadqiqotchilar Chexiya, Slovakiya, Vengriya, Sloveniya va Avstriyada sotilgan 81 ta ichki kanalli va to‘liq o‘lchamli quloqchin modelini, shuningdek Shein va Temu onlayn platformalari orqali sotilgan mahsulotlarni xarid qildi. Laboratoriya sinovlari natijalariga ko‘ra, tekshirilgan barcha namunalarda xavfli moddalar aniqlangan. Namunalarning 98 foizida bisfenol A (BPA), uchdan to‘rt qismidan ko‘prog‘ida esa bisfenol S (BPS) aniqlangan. Bu moddalar plastikning qattiqligini oshirish uchun qo‘llaniladi va estrogen gormoni ta’sirini taqlid qilishi mumkin. Shu bois ular saraton kasalligi rivojlanishi xavfi, qizlarda erta jinsiy balog‘atga yetish hamda erkaklarda gormonal buzilishlar bilan bog‘liq bo‘lishi ehtimoli mavjud. Avvalgi tadqiqotlar bisfenollar sintetik materiallardan terga o‘tishi va teri orqali organizmga kirib borishi mumkinligini ko‘rsatgan. Bundan tashqari, qurilmalarda reproduktiv tizim uchun zaharli deb hisoblanadigan ftalatlar, jigar va buyraklarga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan xlorlangan parafinlar, shuningdek endokrin tizimni buzuvchi xususiyatga ega bo‘lgan bromlangan va organofosfatli antipirenlar ham aniqlangan. Ushbu birikmalarning aksariyati juda kam miqdorlarda topilgan. Mutaxassislar ta’kidlashicha, garchi bir martalik doza kichik bo‘lishi mumkin bo‘lsa-da, turli manbalardan doimiy ta’sir yig‘ilib, «kokteyl effekti” deb ataluvchi holatni yuzaga keltirishi mumkin. Bu esa uzoq muddatli salomatlik xavflarini oshiradi. Chunki bugungi kunda quloqchinlar har kuni bir necha soat davomida taqib yuriladigan qurilmaga aylangan, deyishmoqda tadqiqotchilar.

  • 20 Fevral, 09:00
  • Batafsil
not found

Davlat tashkilotlari dori-darmon va tibbiy jihozlar sotib oladigan yagona platforma yaratiladi

Savdo-sanoat palatasi binosida davlat xaridlarida ishtirok etuvchi tadbirkorlar va tashkilotlar ishtirokida ochiq muloqot bo‘lib o‘tdi. Tadbir davomida davlat xaridlari jarayonidagi dolzarb masalalar muhokama qilindi, ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash hamda tadbirkorlar uchun qulay shart-sharoit yaratish borasida muammo va takliflar o‘rganildi. Sog‘liqni saqlash vaziri o‘rinbosari Farhod Toshpulatovning ma’lum qilishicha, O‘zbekistonda davlat buyurtmachilari dori-darmon va tibbiy buyumlar xarid qiladigan yagona platforma ishlab chiqilmoqda. Vazirlik rasmiysining tushuntirishicha, davlat xaridlari elektron tizimida “Farma.xarid.uz” moduli ishlab chiqilmoqda. “Tibbiyot yo‘nalishidagi barcha platformalarni bir joyga jamlayapmiz. Hozir mahsulotlarni kimdir do‘kondan olyapti yoki turli platformalardan foydalanyapti. Biz barchasini bir joyga yig‘amiz. Bu bo‘yicha ish ketapti”, dedi vazir o‘rinbosari. Hukumat qaroriga asosan, 2026-yil 1 martdan yangi moduldan foydalanib davlat xaridlarini amalga oshirish Andijon va Namangan viloyatlarida yo‘lga qo‘yiladi. Iyul oyidan esa mexanizm butun respublika bo‘ycha majburiy tarzda joriy etiladi. 2026-yil 1 iyuldan e’tiboran farmatsevtika yo‘nalishi bo‘yicha davlat xaridlarida qatnashish uchun: dorilarni ishlab chiqaruvchilar GMP sertifikatiga; tibbiy jihozlar ishlab chiqaruvchilar ISO:13485 sertifikati; dorilarni ulgurji sotuvchi distributorlar GDP sertifikatiga ega bo‘lishi shart. O‘z navbatida mahsulotlar sertifikat va guvohnoma amal qilayotgan davrda ishlab chiqarilgan bo‘lishi talab etiladi. Yangi modulda farmatsevtika mahsulotlarining boshlang‘ich narxini qo‘shni davlatlardagi o‘rtacha narxlar bilan taqqoslash imkoni ham yaratiladi.

  • 19 Fevral, 11:30
  • Batafsil
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech