Янгиликлар

not found

Рамазон ва тиббий ёндашув: кимлар эҳтиёт бўлиши керак?

 Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Рамазон рўзасини тутишда соғлиқ билан боғлиқ айрим масалаларга ҳам эътибор қаратишни тавсия қилади. Унга кўра, қандли диабет билан оғриганлар, ҳомиладор аёллар ва сурункали хасталиги бор шахслар рўза тутиш масаласида шифокор билан маслаҳатлашиши зарур. Жамоат намозлари ва шу каби йиғинлардаги яқин мулоқот нафас йўллари инфекцияларининг тарқалиш хавфини ошириши мумкин. Бундай вазиятларда оддий санитария қоидаларига амал қилиш орқали соғлиқни асраш мумкин. Қандли диабет Шарқий Ўртаер денгизи минтақасида энг кенг тарқалган касалликлардан бири ҳисобланади. Масалан, Мисрда 9 миллиондан ортиқ киши диабет билан яшайди ва носоғлом турмуш тарзи сабаб бу кўрсаткич ўсмоқда. Мутахассислар диабетга чалинганларга Рамазонда шифокор билан маслаҳатлашиб, хавфсиз рўза режасини тузишни тавсия этади. Қондаги қанд миқдорини мунтазам ўлчаш, ифторлик вақтида соғлом овқатланиш, шакар ва ёғни чеклаш, етарлича сув ичиш ҳамда енгил жисмоний машқлар билан чекланиш керак бўлади. Бу йил Рамазон грипп мавсумига тўғри келмоқда. Шу боис йўтал ва аксиришда оғизни тирсак билан ёпиш, қўлларни тез-тез ювиш, бетоб ҳолатда оммавий жойларга бормаслик ва шифокор тавсия қилган дори-дармонларни қабул қилиш зарур. Қариялар, ҳомиладор аёллар ва иммунитети паст шахслар юқори хавф гуруҳига киради. Эмланиш, шахсий гигиена ва тиббий маслаҳатларга амал қилиш Рамазонни хавфсиз ўтказишга ёрдам беради. Қиш мавсумида сув истеъмолини назорат қилиш ва етарлича суюқлик қабул қилиш ҳам муҳимдир. Ҳомиладор ва эмизикли аёллар рўза тутиш масаласини шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда ҳал этиши лозим. Соғлом аёллар одатда рўзани асоратсиз тутиши мумкин, бироқ овқатланиш мувозанатли бўлиши шарт. Ифтор ва саҳарликда углеводлар, оқсил, витамин ва минералларга бой маҳсулотлар истеъмол қилиш, кўпроқ мева-сабзавот ейиш, сувсизланишнинг олдини олиш талаб этилади. Ҳомила ҳаракатининг камайиши, кучли қайт қилиш ёки ҳушдан кетиш каби ҳолатларда зудлик билан шифокорга мурожаат қилиш керак. Соғлом овқатланиш қоидалари Мутахассислар оғизни хурмо билан очишни тавсия қилади — у толага бой манба ҳисобланади. Кунига камида 10 стакан сув ичиш, шўрва, тарвуз ва кўкатли салатлар каби суюқликка бой таомларни танлаш фойдали. Қовурилган ва қайта ишланган ёғли маҳсулотлардан сақланиш, тўлиқ донли маҳсулотлар ва пиширилган ёки грилда тайёрланган гўштни афзал кўриш керак. Овқатни шошилмасдан истеъмол қилиш ортиқча ейишнинг олдини олади. Саҳарлик енгил, аммо тўйимли бўлиши айниқса қариялар, ўсмирлар ва ҳомиладорлар учун муҳим. Бу ой чекишни ташлаш учун қулай фурсат ҳисобланади. Дунёда 1,3 миллиард тамаки истеъмолчиларининг 80 фоиздан ортиғи паст ва ўрта даромадли мамлакатларда яшайди. Мутахассислар бу ойда тамаки ва никотин маҳсулотларидан бутунлай воз кечишга чақирмоқда. Чекишни ташлаган шахсда 5 йил ичида инсульт хавфи чекмайдиган одам даражасига тушади. Шу боис, Рамазон соғлом ҳаётга қадам қўйиш имконияти дегани. Рамазон — жамиятда ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш ойи. Хайрия ишларида кўнгилли сифатида иштирок этиш, яқинлар билан самимий мулоқот қилиш ва эҳтиёжмандларга ёрдам бериш руҳий барқарорликни оширади. Шу билан бирга, ўз саломатлигингизга ҳам эътибор беринг. Стрессни камайтириш, зарарли одатларни қисқартириш ва аниқ мақсад қўйиб, уларга босқичма-босқич эришиш соғлом турмуш тарзини шакллантиради.

  • 23 Февраль, 16:22
  • Батафсил
not found

Қулоқчинларда саратонни келтириб чиқариши мумкин бўлган моддалар аниқланди

Қулоқчинлар бўйича ўтказилган тадқиқотда синовдан ўтказилган қурилмалар таркибида инсон саломатлиги учун эҳтимолий хавфли моддалар мавжудлигини кўрсатди. Улар орасида онкологик касалликлар ривожланиши, нейроривожланишдаги бузилишлар ҳамда гормонал мувозанат издан чиқиши билан боғлиқ бўлган кимёвий бирикмалар ҳам бор. Таҳлил турли ишлаб чиқарувчиларнинг қурилмаларини қамраб олди, жумладан Bose, Panasonic, Samsung ва Sennheiser маҳсулотлари ҳам ўрганилди. Бу ҳақда The Guardian нашри хабар берди. Таҳлил учун тадқиқотчилар Чехия, Словакия, Венгрия, Словения ва Австрияда сотилган 81 та ички каналли ва тўлиқ ўлчамли қулоқчин моделини, шунингдек Shein ва Temu онлайн платформалари орқали сотилган маҳсулотларни харид қилди. Лаборатория синовлари натижаларига кўра, текширилган барча намуналарда хавфли моддалар аниқланган. Намуналарнинг 98 фоизида бисфенол A (BPA), учдан тўрт қисмидан кўпроғида эса бисфенол S (BPS) аниқланган. Бу моддалар пластикнинг қаттиқлигини ошириш учун қўлланилади ва эстроген гормони таъсирини тақлид қилиши мумкин. Шу боис улар саратон касаллиги ривожланиши хавфи, қизларда эрта жинсий балоғатга етиш ҳамда эркакларда гормонал бузилишлар билан боғлиқ бўлиши эҳтимоли мавжуд. Аввалги тадқиқотлар бисфеноллар синтетик материаллардан терга ўтиши ва тери орқали организмга кириб бориши мумкинлигини кўрсатган. Бундан ташқари, қурилмаларда репродуктив тизим учун заҳарли деб ҳисобланадиган фталатлар, жигар ва буйракларга зарар етказиши мумкин бўлган хлорланган парафинлар, шунингдек эндокрин тизимни бузувчи хусусиятга эга бўлган бромланган ва органофосфатли антипиренлар ҳам аниқланган. Ушбу бирикмаларнинг аксарияти жуда кам миқдорларда топилган. Мутахассислар таъкидлашича, гарчи бир марталик доза кичик бўлиши мумкин бўлса-да, турли манбалардан доимий йиғилиб, «коктейль эффекти» деб аталувчи ҳолатни юзага келтириши мумкин. Бу эса узоқ муддатли саломатлик хавфларини оширади. Чунки бугунги кунда қулоқчинлар ҳар куни бир неча соат давомида тақиб юриладиган қурилмага айланган, дейишмоқда тадқиқотчилар.

  • 20 Февраль, 09:00
  • Батафсил
not found

Давлат ташкилотлари дори-дармон ва тиббий жиҳозлар сотиб оладиган ягона платформа яратилади

Савдо-саноат палатаси биносида давлат харидларида иштирок этувчи тадбиркорлар ва ташкилотлар иштирокида очиқ мулоқот бўлиб ўтди.  Тадбир давомида давлат харидлари жараёнидаги долзарб масалалар муҳокама қилинди, очиқлик ва шаффофликни таъминлаш ҳамда тадбиркорлар учун қулай шарт-шароит яратиш борасида муаммо ва таклифлар ўрганилди. Соғлиқни сақлаш вазири ўринбосари Фарҳод Тошпулатовнинг маълум қилишича, Ўзбекистонда давлат буюртмачилари дори-дармон ва тиббий буюмлар харид қиладиган ягона платформа ишлаб чиқилмоқда.  Вазирлик расмийсининг тушунтиришича, давлат харидлари электрон тизимида “Farma.xarid.uz” модули ишлаб чиқилмоқда. “Тиббиёт йўналишидаги барча платформаларни бир жойга жамлаяпмиз. Ҳозир маҳсулотларни кимдир дўкондан оляпти ёки турли платформалардан фойдаланяпти. Биз барчасини бир жойга йиғамиз. Бу бўйича иш кетяпти”, деди вазир ўринбосари. Ҳукумат қарорига асосан, 2026 йил 1 мартдан янги модулдан фойдаланиб давлат харидларини амалга ошириш Андижон ва Наманган вилоятларида йўлга қўйилади. Июль ойидан эса механизм бутун республика бўйча мажбурий тарзда жорий этилади. 2026 йил 1 июлдан эътиборан фармацевтика йўналиши бўйича давлат харидларида қатнашиш учун: дориларни ишлаб чиқарувчилар GMP сертификатига; тиббий жиҳозлар ишлаб чиқарувчилар ISO:13485 сертификати; дориларни улгуржи сотувчи дистрибюторлар GDP сертификатига эга бўлиши шарт. Ўз навбатида маҳсулотлар сертификат ва гувоҳнома амал қилаётган даврда ишлаб чиқарилган бўлиши талаб этилади.  Янги модулда фармацевтика маҳсулотларининг бошланғич нархини қўшни давлатлардаги ўртача нархлар билан таққослаш имкони ҳам яратилади.

  • 19 Февраль, 11:30
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech